قرارداد انجام پروژه (جعاله)
جعاله عقدی است که در آن یک طرف در برابر انجام کاری معیّن، اجرت مشخصی تعهد می‌کند. تفاوت آن با اجارهٔ اشخاص در همین است: مزد به نتیجه گره می‌خورد، نه به ساعت. برای پروژه‌های مشخص و نتیجه‌محور، جعاله شکل درست رابطه است؛ به شرط آنکه «نتیجه» در متن آن‌قدر روشن تعریف شود که بشود گفت حاصل شده یا نه.
دانلود نمونهٔ خام انجام پروژه
رایگان، بدون ثبت‌نام و بدون ایمیل. همان متنی که موتور دادیار می‌نویسد، با جاهای خالی «……» به‌جای اطلاعات معامله.
این فایل خام چه چیزی نمی‌داند
- معاملهٔ شما را نمی‌شناسد. جاهای خالی را خودتان پر می‌کنید و اگر جایی را جا بیندازید، هیچ‌چیز به شما تذکر نمی‌دهد.
- نمی‌داند کدام کار بیرون از متن لازم است — مثل امضای شاهدان یا تعداد نسخه‌ها — و اگر انجام نشود خبر نمی‌دهد.
- نمی‌گوید کدام بند به ضرر شماست. متن یکسانی است برای هر دو طرف معامله.
انجام پروژه را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
فایل خام را پر کردن، کار شماست. اگر بخواهید، ما همان بندها را با اطلاعات معاملهٔ شما تنظیم می‌کنیم، می‌گوییم کدام بند به ضرر شماست، و فهرست کارهای لازم برای امضا را کنارش می‌گذاریم.
بندهای این قرارداد (۱۷ بند)
بند ۱ — طرفین
این بند یک اقرار استاندارد است: هر دو طرف تأیید می‌کنند بزرگ‌سال، عاقل و مختار بوده‌اند و مشخصاتشان درست است. این اقرار به‌تنهایی جلوی ادعای بعدیِ «من در آن زمان اهلیت نداشتم» را نمی‌گیرد، اما اگر چنین ادعایی مطرح شود، همین امضا و اقرار می‌تواند در دادگاه به‌عنوان یک نشانهٔ روشن علیه خودِ همان شخص استفاده شود.
الزامیمادهٔ ۱۹۰ قانون مدنیبند ۲ — موضوع قرارداد
این بند مرز دقیق کاری را که مجری باید انجام دهد مشخص می‌کند؛ کارهای خارج از این شرح، بدون توافق جداگانه، جزو تعهدات مجری نیست.
الزامیبند ۳ — مدت قرارداد
پس از تمام‌شدن این مدت، قرارداد به‌طور خودکار تمام میشود؛ اگر می‌خواهید ادامه پیدا کند، باید صریحاً و کتبی تمدید را امضا کنید — تداوم عملی رابطه به‌تنهایی کافی نیست.
الزامیبند ۴ — مبلغ قرارداد
این رقم، کل مبلغی است که باید پرداخت شود؛ اگر بعداً هزینهٔ اضافه‌ای مطرح شود که اینجا نیامده، الزامی به پرداخت آن ندارید مگر با توافق جداگانه.
الزامیبند ۵ — نحوهٔ پرداخت
این بند دقیقاً می‌گوید پول کِی و چطور پرداخت میشود. اگر قسطی دیر برسد، طرف دیگر می‌تواند بلافاصله کل باقی‌مانده را مطالبه کند — نه فقط همان قسط.
الزامیبند ۶ — تحویل مرحلهای و تأیید
کار تکه‌تکه تحویل میشود و کارفرما مهلت مشخصی برای ایراد گرفتن دارد. اگر در آن مهلت چیزی نگوید، آن مرحله تأییدشده حساب میشود.
پیشنهادشدهبند ۷ — تحویل
اگر هنگام تحویل ایراد یا کم‌وکاستی می‌بینید، همان لحظه و به‌صورت کتبی اعلام کنید؛ سکوت در لحظهٔ تحویل معمولاً به‌معنای پذیرش وضعیت موجود تلقی میشود.
الزامیبند ۸ — تعهدات طرفین
این بند کلی است و می‌گوید هرکس به قولش عمل نکند، طرف مقابل می‌تواند هم بخواهد که کار را انجام دهد و هم خسارت بگیرد.
الزامیبند ۹ — مالیات و بیمه
این بند یعنی شما به‌عنوان مجری، کارگر محسوب نمی‌شوید و از مزایای قانون کار (مثل بیمه‌شدن توسط کارفرما، سنوات یا حداقل حقوق) برخوردار نخواهید بود؛ مالیات و بیمهٔ خودتان را باید شخصاً پرداخت کنید.
پیشنهادشدهبند ۱۰ — ضمانت حسن انجام تعهدات
اگر بعد از تحویل، ایرادی به دلیل کوتاهی طرف مقابل معلوم شود، او باید ظرف هفت روز آن را رایگان درست کند — این هزینه به شما منتقل نمی‌شود.
اختیاریبند ۱۱ — محرمانگی
هر دو طرف باید اطلاعات محرمانهٔ یکدیگر را نگه دارند، حتی بعد از تمام‌شدن همکاری.
پیشنهادشدهبند ۱۲ — وجه التزام
اگر هرکدام از طرفین زیر قول‌شان بزنند، باید علاوه بر انجام تعهد، جریمهٔ نقدی هم بدهند. این بند برای هر دو طرف یکسان است.
اختیاریبند ۱۳ — فسخ / خاتمهٔ قرارداد
اگر طرف مقابل به تعهد اصلی‌اش عمل نکند، ابتدا باید کتباً به او اخطار دهید و ده روز فرصت بدهید؛ اگر باز هم انجام نداد، می‌توانید قرارداد را یک‌طرفه فسخ کنید.
پیشنهادشدهبند ۱۴ — فورس ماژور
اگر اتفاقی کاملاً خارج از کنترل شما (مثل بلایای طبیعی) نگذارد تعهدتان را انجام دهید، تا زمانی که آن مانع برطرف شود مسئول خسارت نیستید؛ اما باید سریعاً به طرف مقابل خبر بدهید.
پیشنهادشدهمادهٔ ۲۲۹ قانون مدنیبند ۱۵ — حل اختلاف
اگر اختلاف حل نشود، پروندهٔ شما مستقیم به دادگاه می‌رود — همان مسیر معمول و بدون هزینهٔ اضافهٔ داوری.
پیشنهادشدهبند ۱۶ — نشانی ابلاغ
اگر آدرستان عوض شد و به طرف مقابل خبر ندهید، هر نامه یا اخطاری که به آدرس قدیمی‌تان بفرستد، از نظر قانونی به شما رسیده حساب میشود — حتی اگر واقعاً آن را نبینید.
پیشنهادشدهبند ۱۷ — نسخ قرارداد
هر دو طرف یک نسخهٔ کامل و امضاشده از قرارداد را نگه می‌دارند؛ حتماً نسخهٔ خودتان را جایی امن نگه دارید.
الزامی
این قرارداد چه زمانی کار می‌کند
- قرارداد در ۲ نسخهٔ متحدالمتن تنظیم و امضا میشود.
- هر دو طرف پای همهٔ صفحه‌ها را امضا کنند، نه فقط صفحهٔ آخر.
اشتباه‌هایی که این قرارداد را بی‌اثر می‌کند
- تعریف مبهم نتیجه. اگر «تحویل پروژه» معیار مشخصی نداشته باشد، هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید کار تمام شده است. معیار پذیرش را عینی و قابل اندازه‌گیری بنویسید.
- ندادن مهلت تأیید به کارفرما. اگر مهلت بازبینی و اعلام ایراد معیّن نشود، تحویل به تعویق نامحدود می‌افتد. مهلت کوتاه و صریح بگذارید و مقرر کنید سکوت پس از آن به‌منزلهٔ تأیید است.
- ننوشتن تکلیف تغییر دامنه. هر پروژه‌ای در میانهٔ راه درخواست اضافه پیدا می‌کند؛ روش تأیید و قیمت‌گذاری آن را از ابتدا تعیین کنید.
انجام پروژه را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
پرسش‌های پرتکرار
- فرق جعاله با قرارداد کار چیست؟
- در قرارداد کار، رابطهٔ تبعیت وجود دارد و مزد در برابر زمان و انجام کار زیر نظر کارفرما پرداخت میشود. در جعاله، مجری مستقل است و اجرت در برابر حصول نتیجه است. اگر در عمل ساعت کار و نظارت مستمر وجود داشته باشد، مرجع حل اختلاف ممکن است رابطه را کار بداند.
- میشود پیشپرداخت گرفت؟
- بله. پیشپرداخت و اقساط مرحلهای رایج است؛ فقط هر پرداخت را به یک مرحلهٔ مشخص از کار گره بزنید تا پرداخت از پیشرفت جلو نیفتد.
- اگر کار ناقص تحویل شود؟
- با معیار پذیرشی که در قرارداد نوشتهاید سنجیده میشود. مهلت رفع نقص و اثر عدم رفع آن — کسر از اجرت یا فسخ — را از ابتدا معیّن کنید تا در زمان اختلاف مبنایی وجود داشته باشد.