قرارداد اجارهٔ تجاری
اجارهٔ تجاری، واگذاری منفعت یک واحد کسبی برای مدت معیّن در برابر اجارهبهاست. تفاوت آن با اجارهٔ مسکونی در یک چیز است: سرقفلی. اگر قرارداد دربارهٔ سرقفلی ساکت بماند، در پایان مدت دو طرف بر سر چیزی دعوا میکنند که هیچکدام ننوشتهاند. کاری که این سند میکند این است که وضعیت سرقفلی را صریح تعیین میکند و شغل مجاز در محل را میبندد.
دانلود نمونهٔ خام اجارهٔ تجاری
رایگان، بدون ثبتنام و بدون ایمیل. همان متنی که موتور دادیار مینویسد، با جاهای خالی «……» بهجای اطلاعات معامله.
این فایل خام چه چیزی نمیداند
- معاملهٔ شما را نمیشناسد. جاهای خالی را خودتان پر میکنید و اگر جایی را جا بیندازید، هیچچیز به شما تذکر نمیدهد.
- نمیداند کدام کار بیرون از متن لازم است — مثل امضای شاهدان یا تعداد نسخهها — و اگر انجام نشود خبر نمیدهد.
- نمیگوید کدام بند به ضرر شماست. متن یکسانی است برای هر دو طرف معامله.
بندهای این قرارداد (۱۴ بند)
بند ۱ — طرفین
این بند یک اقرار استاندارد است: هر دو طرف تأیید میکنند بزرگسال، عاقل و مختار بودهاند و مشخصاتشان درست است. این اقرار بهتنهایی جلوی ادعای بعدیِ «من در آن زمان اهلیت نداشتم» را نمیگیرد، اما اگر چنین ادعایی مطرح شود، همین امضا و اقرار میتواند در دادگاه بهعنوان یک نشانهٔ روشن علیه خودِ همان شخص استفاده شود.
الزامیمادهٔ ۱۹۰ قانون مدنیبند ۲ — موضوع قرارداد
این بند دقیقاً مشخص میکند کدام ملک اجاره داده میشود و کاربری آن مسکونی است؛ تغییر کاربری بدون توافق موجر معمولاً نقض قرارداد است.
الزامیمادهٔ ۴۶۶ قانون مدنیبند ۳ — مدت قرارداد
پس از تمامشدن این مدت، قرارداد بهطور خودکار تمام میشود؛ اگر میخواهید ادامه پیدا کند، باید صریحاً و کتبی تمدید را امضا کنید — تداوم عملی رابطه بهتنهایی کافی نیست.
الزامیبند ۴ — مبلغ قرارداد
این رقم، کل مبلغی است که باید پرداخت شود؛ اگر بعداً هزینهٔ اضافهای مطرح شود که اینجا نیامده، الزامی به پرداخت آن ندارید مگر با توافق جداگانه.
الزامیبند ۵ — نحوهٔ پرداخت
این بند دقیقاً میگوید پول کِی و چطور پرداخت میشود. اگر قسطی دیر برسد، طرف دیگر میتواند بلافاصله کل باقیمانده را مطالبه کند — نه فقط همان قسط.
الزامیبند ۶ — سرقفلی و حق کسب و پیشه
شما سرقفلی را خریدهاید. یعنی در پایان اجاره، ملک را تخلیه میکنید ولی پول سرقفلی به نرخ روز به شما برمیگردد — نه مبلغی که امروز پرداختهاید.
الزامیبند ۷ — تحویل
اگر هنگام تحویل ایراد یا کموکاستی میبینید، همان لحظه و بهصورت کتبی اعلام کنید؛ سکوت در لحظهٔ تحویل معمولاً بهمعنای پذیرش وضعیت موجود تلقی میشود.
الزامیبند ۸ — گواهی شهود
امضای دو شاهد شرط استفاده از «دستور تخلیه» است. بدون آن، برای تخلیه باید دادخواست بدهید و روند ماهها طول میکشد.
بند ۹ — وجه التزام
هر روز که دیرتر تحویل بدهید یا دیرتر پرداخت کنید، جریمهٔ روزانه اضافه میشود؛ پرداخت جریمه شما را از انجام اصل کار معاف نمیکند.
اختیاریبند ۱۰ — فسخ / خاتمهٔ قرارداد
اگر طرف مقابل به تعهد اصلیاش عمل نکند، ابتدا باید کتباً به او اخطار دهید و ده روز فرصت بدهید؛ اگر باز هم انجام نداد، میتوانید قرارداد را یکطرفه فسخ کنید.
پیشنهادشدهبند ۱۱ — فورس ماژور
اگر اتفاقی کاملاً خارج از کنترل شما (مثل بلایای طبیعی) نگذارد تعهدتان را انجام دهید، تا زمانی که آن مانع برطرف شود مسئول خسارت نیستید؛ اما باید سریعاً به طرف مقابل خبر بدهید.
پیشنهادشدهمادهٔ ۲۲۹ قانون مدنیبند ۱۲ — حل اختلاف
اگر اختلاف حل نشود، پروندهٔ شما مستقیم به دادگاه میرود — همان مسیر معمول و بدون هزینهٔ اضافهٔ داوری.
پیشنهادشدهبند ۱۳ — نشانی ابلاغ
اگر آدرستان عوض شد و به طرف مقابل خبر ندهید، هر نامه یا اخطاری که به آدرس قدیمیتان بفرستد، از نظر قانونی به شما رسیده حساب میشود — حتی اگر واقعاً آن را نبینید.
پیشنهادشدهبند ۱۴ — نسخ قرارداد
هر دو طرف یک نسخهٔ کامل و امضاشده از قرارداد را نگه میدارند؛ حتماً نسخهٔ خودتان را جایی امن نگه دارید.
الزامی
این قرارداد چه زمانی کار میکند
- ۲ شاهد باید ذیل قرارداد را با نام و کد ملی امضا کنند.
- قرارداد در ۲ نسخهٔ متحدالمتن تنظیم و امضا میشود.
- هر دو طرف پای همهٔ صفحهها را امضا یا پاراف کنند، نه فقط صفحهٔ آخر.
اشتباههایی که این قرارداد را بیاثر میکند
- ننوشتن وضعیت سرقفلی. سکوت قرارداد به معنای نبودن سرقفلی نیست؛ به معنای پروندهٔ قضایی است. حتی اگر سرقفلی منتقل نمیشود، همین را بنویسید.
- نگرفتن امضای دو شاهد. برای صدور دستور تخلیه در پایان مدت، قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ امضای دو شاهد را شرط کرده است. بدون آن، مسیر شما از دستور تخلیه به دادرسی کامل تغییر میکند.
- باز گذاشتن نوع شغل. اگر شغل مجاز در محل نوشته نشود، مستأجر میتواند کاربری را عوض کند و شما در برابر مالک ساختمان یا اتحادیه پاسخگو میشوید.
اجارهٔ تجاری را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
فایل خام را پر کردن، کار شماست. اگر بخواهید، ما همان بندها را با اطلاعات معاملهٔ شما تنظیم میکنیم، میگوییم کدام بند به ضرر شماست، و فهرست کارهای لازم برای امضا را کنارش میگذاریم.
تنظیم این قراردادپرسشهای پرتکرار
- فرق سرقفلی با حق کسب و پیشه چیست؟
- سرقفلی مبلغی است که مستأجر در ابتدا بابت حق استفادهٔ تجاری از محل میپردازد و قابل انتقال است. حق کسب و پیشه نهادی است که به قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶ مربوط میشود. برای قراردادهای امروزی آنچه باید در متن تعیین شود سرقفلی است و بس؛ عنوانها را با هم مخلوط نکنید.
- مستأجر میتواند محل را به دیگری واگذار کند؟
- فقط اگر در قرارداد به او این اختیار داده شده باشد. اگر انتقال به غیر را ممنوع میکنید، آن را صریح بنویسید و ضمانت اجرایش را هم تعیین کنید، وگرنه ممنوعیتی که ضمانت اجرا ندارد در عمل بازدارنده نیست.
- در پایان مدت، تخلیه چطور انجام میشود؟
- اگر قرارداد کتبی، دارای مدت مشخص و امضای دو شاهد باشد، میتوانید از شورای حل اختلاف دستور تخلیه بگیرید که مسیر کوتاهی است. اگر سرقفلی منتقل شده باشد، تخلیه مستلزم تسویهٔ آن است.