قرارداد کار با مدت نامعین
قرارداد کار با مدت نامعین، همان استخدام دائم است: رابطه‌ای که تاریخ پایان ندارد و با استعفا، اخراج موجه یا بازنشستگی تمام میشود. قانون کار برای این قرارداد فهرست مشخصی از مندرجات الزامی تعیین کرده و آن را در چهار نسخه خواسته است. نوشتن این سند بیش از آنکه کار حقوقی باشد، رعایت یک سیاههٔ مشخص است؛ و بیشتر پرونده‌های ادارهٔ کار از نبود همان چند سطر شروع میشود.
دانلود نمونهٔ خام قرارداد کار دائم
رایگان، بدون ثبت‌نام و بدون ایمیل. همان متنی که موتور دادیار می‌نویسد، با جاهای خالی «……» به‌جای اطلاعات معامله.
این فایل خام چه چیزی نمی‌داند
- معاملهٔ شما را نمی‌شناسد. جاهای خالی را خودتان پر می‌کنید و اگر جایی را جا بیندازید، هیچ‌چیز به شما تذکر نمی‌دهد.
- نمی‌داند کدام کار بیرون از متن لازم است — مثل امضای شاهدان یا تعداد نسخه‌ها — و اگر انجام نشود خبر نمی‌دهد.
- نمی‌گوید کدام بند به ضرر شماست. متن یکسانی است برای هر دو طرف معامله.
قرارداد کار دائم را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
فایل خام را پر کردن، کار شماست. اگر بخواهید، ما همان بندها را با اطلاعات معاملهٔ شما تنظیم می‌کنیم، می‌گوییم کدام بند به ضرر شماست، و فهرست کارهای لازم برای امضا را کنارش می‌گذاریم.
بندهای این قرارداد (۱۴ بند)
بند ۱ — طرفین
این بند یک اقرار استاندارد است: هر دو طرف تأیید می‌کنند بزرگ‌سال، عاقل و مختار بوده‌اند و مشخصاتشان درست است. این اقرار به‌تنهایی جلوی ادعای بعدیِ «من در آن زمان اهلیت نداشتم» را نمی‌گیرد، اما اگر چنین ادعایی مطرح شود، همین امضا و اقرار میتواند در دادگاه به‌عنوان یک نشانهٔ روشن علیه خودِ همان شخص استفاده شود.
الزامیمادهٔ ۱۹۰ قانون مدنیبند ۲ — موضوع قرارداد
این بند مشخص می‌کند کارگر دقیقاً چه کاری و در کجا انجام می‌دهد؛ هر چه این توضیح دقیق‌تر باشد، اختلاف بعدی دربارهٔ وظایف کمتر میشود.
الزامیمادهٔ ۱۰ قانون کاربند ۳ — مبلغ قرارداد
این رقم، کل حقوق ماهانهٔ شماست؛ مطمئن شوید همهٔ مزایا (سنوات، مسکن، بن و غیره) در همین رقم یا در بندی جداگانه ذکر شده باشد، چون آنچه اینجا نیامده به‌سختی قابل مطالبه است.
الزامیمادهٔ ۱۰ قانون کاربند ۴ — ساعت کار و مرخصی
ساعت کار شما و حق مرخصی سالانه‌تان از قانون کار می‌آید و قرارداد نمی‌تواند آن را کمتر کند.
الزامیبند ۵ — نحوهٔ پرداخت
این بند دقیقاً می‌گوید پول کِی و چطور پرداخت میشود. اگر قسطی دیر برسد، طرف دیگر میتواند بلافاصله کل باقی‌مانده را مطالبه کند — نه فقط همان قسط.
الزامیبند ۶ — دورهٔ آزمایشی
در این مدت هر دو طرف می‌توانند قرارداد را بدون دلیل قطع کنند. اما اگر کارفرما این کار را بکند، باید حقوق تمام دوره را بپردازد.
پیشنهادشدهمادهٔ ۱۱ قانون کاربند ۷ — تعهدات طرفین
این بند تعهدات دوطرفهٔ اصلی رابطهٔ کاری را بیان می‌کند: کارگر باید خودش کار کند (نه فرد دیگری به‌جای او)، و کارفرما باید محیط کار ایمن و پرداخت به‌موقع را تضمین کند.
الزامیبند ۸ — مالیات و بیمه
کارفرما موظف است شما را بیمه کند؛ اگر این کار را نکند، هم تخلف قانونی کرده و هم در صورت حادثه، مسئولیت هزینه‌های درمان و ازکارافتادگی مستقیماً متوجه خودش میشود.
الزامیمادهٔ ۱۴۸ قانون کاربند ۹ — محرمانگی
این بند فقط کارگر را متعهد می‌کند که اسرار کارفرما را فاش نکند؛ کارفرما تعهد مشابهی دربارهٔ اطلاعات کارگر ندارد.
پیشنهادشدهبند ۱۰ — فسخ / خاتمهٔ قرارداد
این بند یادآوری می‌کند که خاتمهٔ قرارداد کار تابع قواعد قانون کار است، نه هر چیزی که در این سند نوشته شده؛ یعنی نمی‌توان با یک جملهٔ ساده حقوق پایان‌خدمت را کنار گذاشت.
الزامیبند ۱۱ — فورس ماژور
اگر اتفاقی کاملاً خارج از کنترل شما (مثل بلایای طبیعی) نگذارد تعهدتان را انجام دهید، تا زمانی که آن مانع برطرف شود مسئول خسارت نیستید؛ اما باید سریعاً به طرف مقابل خبر بدهید.
پیشنهادشدهمادهٔ ۲۲۹ قانون مدنیبند ۱۲ — حل اختلاف
اگر اختلاف حل نشود، پروندهٔ شما مستقیم به دادگاه می‌رود — همان مسیر معمول و بدون هزینهٔ اضافهٔ داوری.
پیشنهادشدهبند ۱۳ — نشانی ابلاغ
اگر آدرستان عوض شد و به طرف مقابل خبر ندهید، هر نامه یا اخطاری که به آدرس قدیمی‌تان بفرستد، از نظر قانونی به شما رسیده حساب میشود — حتی اگر واقعاً آن را نبینید.
پیشنهادشدهبند ۱۴ — نسخ قرارداد
این قرارداد چهار نسخه دارد چون علاوه بر کارگر و کارفرما، باید نسخه‌ای هم به ادارهٔ کار و نهادهای مرتبط ارائه شود.
الزامی
این قرارداد چه زمانی کار می‌کند
- قرارداد در ۴ نسخهٔ متحدالمتن تنظیم و امضا میشود.
- هر دو طرف پای همهٔ صفحه‌ها را امضا کنند، نه فقط صفحهٔ آخر.
اشتباه‌هایی که این قرارداد را بیاثر می‌کند
- ننوشتن یکی از مندرجات الزامی ماده ۱۰ قانون کار. نوع کار، محل انجام، ساعت کار، مزد و مزایا، تاریخ شروع و مدت آزمایشی همه باید در متن باشد؛ نبودشان در مراجع حل اختلاف به زیان کارفرما تفسیر میشود.
- تنظیم نکردن چهار نسخه. یک نسخه برای کارگر، یک نسخه برای کارفرما، یک نسخه برای ادارهٔ کار و یک نسخه برای تشکل کارگری. نسخه‌ای که به کارگر داده نشده، در عمل مثل قرارداد نانوشته است.
- طولانی کردن دورهٔ آزمایشی. مدت آزمایشی سقف قانونی دارد و برای کارهای ساده کوتاه‌تر است؛ تعیین مدت بیشتر از سقف، آن بند را بیاثر می‌کند نه قرارداد را.
قرارداد کار دائم را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
پرسش‌های پرتکرار
- فرق قرارداد دائم با مدت معیّن در چیست؟
- در قرارداد مدت معیّن، رابطه با پایان مدت تمام میشود. در قرارداد دائم چنین تاریخی وجود ندارد و خاتمهٔ رابطه تابع موارد مصرّح قانون کار است. برای کارهایی که ماهیت مستمر دارند، قرارداد دائم شکل درست رابطه است.
- در دورهٔ آزمایشی میشود قرارداد را قطع کرد؟
- در مدت آزمایشی هر یک از دو طرف میتواند رابطه را قطع کند. اگر قطع از سوی کارفرما باشد، مزد تمام دوره را باید بپردازد. پس از پایان این مدت، خاتمهٔ رابطه دیگر تابع همین قاعده نیست.
- مزد را میشود کمتر از حداقل قانونی نوشت؟
- خیر. حداقل مزد مصوب شورای عالی کار کف است و توافق بر کمتر از آن اعتبار ندارد. اگر مبلغی کمتر بنویسید، آنچه بیاثر میشود همان شرط است و کارگر همچنان حداقل قانونی را طلبکار است.