قرارداد کارآموزی
کارآموزی رابطه‌ای است که هدف اصلی آن آموزش یک مهارت معیّن است، نه صرف انجام کار. قانون کار کارآموز را جداگانه تعریف کرده و همین جدا بودن، هم سن و مدت را محدود می‌کند و هم آموزش را به تعهد کارفرما بدل می‌سازد. خطر اصلی این قرارداد یک چیز است: اگر در عمل آموزشی در کار نباشد، رابطه کارآموزی نیست و مقررات قرارداد کار بر آن حاکم میشود.
دانلود نمونهٔ خام کارآموزی
رایگان، بدون ثبت‌نام و بدون ایمیل. همان متنی که موتور دادیار می‌نویسد، با جاهای خالی «……» به‌جای اطلاعات معامله.
این فایل خام چه چیزی نمی‌داند
- معاملهٔ شما را نمی‌شناسد. جاهای خالی را خودتان پر می‌کنید و اگر جایی را جا بیندازید، هیچ‌چیز به شما تذکر نمی‌دهد.
- نمی‌داند کدام کار بیرون از متن لازم است — مثل امضای شاهدان یا تعداد نسخه‌ها — و اگر انجام نشود خبر نمی‌دهد.
- نمی‌گوید کدام بند به ضرر شماست. متن یکسانی است برای هر دو طرف معامله.
کارآموزی را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
فایل خام را پر کردن، کار شماست. اگر بخواهید، ما همان بندها را با اطلاعات معاملهٔ شما تنظیم می‌کنیم، می‌گوییم کدام بند به ضرر شماست، و فهرست کارهای لازم برای امضا را کنارش می‌گذاریم.
بندهای این قرارداد (۱۱ بند)
بند ۱ — طرفین
این بند یک اقرار استاندارد است: هر دو طرف تأیید می‌کنند بزرگ‌سال، عاقل و مختار بوده‌اند و مشخصاتشان درست است. این اقرار به‌تنهایی جلوی ادعای بعدیِ «من در آن زمان اهلیت نداشتم» را نمی‌گیرد، اما اگر چنین ادعایی مطرح شود، همین امضا و اقرار می‌تواند در دادگاه بهعنوان یک نشانهٔ روشن علیه خودِ همان شخص استفاده شود.
الزامیمادهٔ ۱۹۰ قانون مدنیبند ۲ — موضوع قرارداد
این بند مشخص می‌کند کارگر دقیقاً چه کاری و در کجا انجام می‌دهد؛ هر چه این توضیح دقیق‌تر باشد، اختلاف بعدی دربارهٔ وظایف کمتر میشود.
الزامیمادهٔ ۱۰ قانون کاربند ۳ — مدت قرارداد
پس از تمام‌شدن این مدت، قرارداد به‌طور خودکار تمام میشود؛ اگر می‌خواهید ادامه پیدا کند، باید صریحاً و کتبی تمدید را امضا کنید — تداوم عملی رابطه به‌تنهایی کافی نیست.
الزامیبند ۴ — ساعت کار و مرخصی
ساعت کار شما و حق مرخصی سالانه‌تان از قانون کار می‌آید و قرارداد نمی‌تواند آن را کمتر کند.
الزامیبند ۵ — تعهدات طرفین
این بند تعهدات دوطرفهٔ اصلی رابطهٔ کاری را بیان می‌کند: کارگر باید خودش کار کند (نه فرد دیگری به‌جای او)، و کارفرما باید محیط کار ایمن و پرداخت به‌موقع را تضمین کند.
الزامیبند ۶ — محرمانگی
این بند فقط کارگر را متعهد می‌کند که اسرار کارفرما را فاش نکند؛ کارفرما تعهد مشابهی دربارهٔ اطلاعات کارگر ندارد.
پیشنهادشدهبند ۷ — فسخ / خاتمهٔ قرارداد
این بند یادآوری می‌کند که خاتمهٔ قرارداد کار تابع قواعد قانون کار است، نه هر چیزی که در این سند نوشته شده؛ یعنی نمی‌توان با یک جملهٔ ساده حقوق پایان‌خدمت را کنار گذاشت.
الزامیبند ۸ — فورس ماژور
اگر اتفاقی کاملاً خارج از کنترل شما (مثل بلایای طبیعی) نگذارد تعهدتان را انجام دهید، تا زمانی که آن مانع برطرف شود مسئول خسارت نیستید؛ اما باید سریعاً به طرف مقابل خبر بدهید.
پیشنهادشدهمادهٔ ۲۲۹ قانون مدنیبند ۹ — حل اختلاف
اگر اختلاف حل نشود، پروندهٔ شما مستقیم به دادگاه می‌رود — همان مسیر معمول و بدون هزینهٔ اضافهٔ داوری.
پیشنهادشدهبند ۱۰ — نشانی ابلاغ
اگر آدرستان عوض شد و به طرف مقابل خبر ندهید، هر نامه یا اخطاری که به آدرس قدیمی‌تان بفرستد، از نظر قانونی به شما رسیده حساب میشود — حتی اگر واقعاً آن را نبینید.
پیشنهادشدهبند ۱۱ — نسخ قرارداد
هر دو طرف یک نسخهٔ کامل و امضاشده از قرارداد را نگه می‌دارند؛ حتماً نسخهٔ خودتان را جایی امن نگه دارید.
الزامی
این قرارداد چه زمانی کار می‌کند
- قرارداد در ۲ نسخهٔ متحدالمتن تنظیم و امضا میشود.
- هر دو طرف پای همهٔ صفحه‌ها را امضا کنند، نه فقط صفحهٔ آخر.
اشتباه‌هایی که این قرارداد را بی‌اثر می‌کند
- ننوشتن مهارت موضوع آموزش. اگر معلوم نباشد قرار است چه چیزی آموزش داده شود، عنوان کارآموزی پوششی برای کار ارزان تلقی میشود و در مرجع حل اختلاف اثر خودش را از دست می‌دهد.
- تعیین نکردن مدت. کارآموزی رابطه‌ای موقت و آموزش‌محور است؛ مدت باید معیّن و متناسب با همان مهارت باشد.
- پرداخت نکردن مزد یا پرداخت کمتر از حداقل مقرر. کارآموزی به معنای کار بدون مزد نیست؛ تکلیف مزد و بیمه را در متن روشن کنید.
کارآموزی را برای معاملهٔ خودتان تنظیم کنید
پرسش‌های پرتکرار
- کارآموز مشمول بیمه است؟
- رابطهٔ کارآموزی که در کارگاه و زیر نظر کارفرما انجام میشود، تکالیف بیمهای خود را دارد. تکلیف بیمه را در قرارداد بنویسید؛ سکوت در این مورد بعداً بهعنوان تخلف کارفرما تفسیر میشود.
- بعد از کارآموزی، کارفرما مکلف به استخدام است؟
- خیر، مگر آنکه خودتان چنین تعهدی را در قرارداد نوشته باشید. اگر قصد جذب پس از دوره را دارید، شرط و معیارهای آن را صریح بیاورید تا انتظار نانوشته باقی نماند.
- اگر کارآموز وسط دوره برود؟
- میتوانید برای ترک دوره پیش از موعد، وجه التزام متناسب تعیین کنید. مبلغ باید معقول و متناسب با هزینهٔ واقعی آموزش باشد؛ رقم گزاف در عمل قابل دفاع نیست.